مسجد بنی هاشمی

رابطه محبت اهل بيت (عليهم السلام) و اطاعت از خداوند متعال

مقدمه و طرح موضوع:

به مناسبت میلاد مسعود مولود کعبه بر آن شدیم تا نگاهی قرآنی و روایی به بحث محبت اهل بیت (علیهم السلام) و اطاعت خداوند داشته باشیم تا مشخص شود که همچنان که محبت اهل بیت نجات بخش است ولی مجوزی برای انجام گناه نخواهد بود.

 درباره آثار و اهميت محبت اهل بيت (عليهم السلام) روايات و بيانات زيادي را ازاين ذوات مقدسه شنيده ايم، و افتخار همه ماست که از اين محبت برخورداريم

رسول اکرم(صلي الله عليه و آله و سلم) مي فرمايند: «مَنْ رَزَقَهُ اللّه‏ُ حُبَّ الاَئِمَّةِ مِنْ اَهْلِ بَيْتى فَقَدْ اَصابَ خَيْرَ الدُّنْيا وَ الآخِرَةِ، فَلا يَشُكَّنَّ اَحَدٌ اَنَّهُ فِى الْجَنَّةِ فَاِنَّ فى حُبِّ اَهْلِ بَيْتى عِشْرينَ خَصْلَةً عَشَرَةٌ مِنْها فِى الدُّنْيا وَ عَشَرَةٌ مِنْها فِى الآخِرَةِ؛  هر كس كه خداوند محبت امامان از اهل بيت مرا نصيب او كرده بى‏گمان به خير دنيا و آخرت دست يافته و بدون شك در بهشت خواهد بود، پس هيچ يك (از شيعيان) نبايد در اين كه اهل بهشت است شك كند؛ زيرا در دوستى اهل بيت من بيست ويژگى است كه ده مورد آن در دنيا و ده مورد آن در آخرت است (بحارالأنوار، ج 27، ص 78، ح 12).

دستور قرآن کريم نيز همين است که به رسول گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله و سلم) مي فرمايد بگو که من در مقابل زحمات طاقت فرسائي که براي شما انجام دادم و به خاطر نعمت بزرگي که به واسطه من به شما داده شده است و از گمراهي به هدايت دست يافته ايد مزدي نمي خواهم، فقط مي خواهم که نسبت به اهل بيت من محبت و مودت داشته باشيد «قُُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‏ وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فيها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ (شوري:23)». و اين محبت هم براي اهل بيت  (عليهم السلام) سودي نخواهد داشت و سود آن به خود امت بر مي گردد «قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ إِنْ أَجْرِيَ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ وَ هُوَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ شَهيدٌ (سباء : 47)».

حال سوال اين است که رابطه اين مودت و محبت با طاعت خداوند چيست؟

آيا به صرف اينکه انسان به مودت و محبت اهل بيت (عليهم السلام) اعتراف کند کافي است، يا اينکه بايد اين محبت در راستاي اطاعت معبود واقعي باشد؟

همانگونه که مي دانيم محبت امري دو طرفه و متقابل است و به قول شاعر:

اي خوش آنکه محبت هر دو سر بي                                    که يک سر مهرباني درد سر بي

همانگونه که خداوند رسول خودش را عَبد خود ناميده است « سُبْحانَ الَّذي أَسْرى‏ بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى الَّذي بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آياتِنا إِنَّهُ هُوَ السَّميعُ الْبَصيرُ (اسراء: 1)»،  اهل بيت عليهم السلام نيز که همگي نور واحد مي باشند، همگي عَبد خداوند بوده و به زعم آيه شريفه «وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى‏ * إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْيٌ يُوحى‏ (نجم : 4-3)» همگي بر اساس معيار عبوديت و بر اساس وحي عمل مي کنند، لذا عبد هيچگاه چيزي را بر خلاف خواسته معبود انجام نمي دهد. در همين موضوع نيز،اهل بيت (عليهم السلام) که نمونه تام عبوديت وبندگي هستند، کسي را که خدا دوست نداشته باشد دوست ندارند و به او محبت نمي ورزند، و کسي را که خدا دوست داشته باشد، حتما ايشان نيز وي را دوست خواهند داشت.

با استناد به آيات شريفه قرآن در مي يابيم که چه افرادي محبوب خداوند بوده و چه افرادي را خداوند دوست ندارد:

قبل از ورود به اين بحث، بايد توجه داشت که تبعيت از اهل بيت (عليهم السلام) همان تبعيت از خداوند است که بارها خداوند به اين امر در قرآن کريم اشاره نموده است و اطاعت از خود و رسولش را کنار هم قرار داده و در آيات، اکمال دين، ولايت، اولي الامر و ...، اهل بيت (عليهم السلام) را نيز بيان کرده و تبعيت و  اطاعت از ايشان را واجب نموده است. در همين راستا يکي از شروط اصلي برخورداري از محبت حضرت حق تعالي اطاعت از پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله و سلم) و اهل بيت شريفش (عليهم السلام) است که در قرآن بدين گونه ذکر شده است که « قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُوني‏ يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحيمٌ (آل عمران: 31)» بگو: «اگر خدا را دوست مى‏داريد، از من پيروى كنيد! تا خدا(نيز) شما را دوست بدارد؛ و گناهانتان را ببخشد؛ و خدا آمرزنده مهربان است».

در رابطه با حد و حدود اطاعت و تبعيت از رسول گرامي اسلام و اهل بيت گرامي شان (صلوات الله عليهم اجمعين) قرآن کريم مي فرمايد:

« وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَديدُ الْعِقابِ (حشر: 7)؛ آنچه را رسول خدا براى شما آورده بگيريد(و اجرا كنيد)، و از آنچه نهى كرده خوددارى نماييد؛ و از(مخالفت) خدا بپرهيزيد كه خداوند كيفرش شديد است‏».

همچنين در آيه 36 سوره مبارکه احزاب مي فرمايد:

«وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ إِذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالاً مُبيناً (احزاب: 36)؛ هيچ مرد و زن با ايمانى حق ندارد هنگامى كه خدا و پيامبرش امرى را لازم بدانند، اختيارى(در برابر فرمان خدا) داشته باشد؛ و هر كس نافرمانى خدا و رسولش را كند، به گمراهى آشكارى گرفتار شده است».

حال به دسته دسته از افرادي که خداوند دوستشان دارد و آنهائي که خداوند آنها را دوست ندارد توجه نمائيد:

الف – کساني که خداوند دوستشان دارد:

1.       مُحْسِنينَ

2.       توَّابينَ

3.       مُتَطَهِّرينَ

4.       مُتَّقينَ

5.       صابِرينَ

6.       مُتَوَكِّلينَ

7.      مُقْسِطينَ

8.      مُطَّهِّرينَ

9.      الَّذينَ يُقاتِلُونَ في‏ سَبيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيانٌ مَرْصُوصٌ

ب- کساني که خداوند دوستشان ندارد:

1.       مُعْتَدينَ

2.       الْفَسادَ

3.       كُلَّ كَفَّارٍ أَثيمٍ

4.       كافِرينَ

5.       ظَّالِمينَ

6.       مَنْ كانَ مُخْتالاً فَخُوراً

7.       مُفْسِدينَ

8.      مُسْرِفينَ

9.      خائِنينَ

10.    مُسْتَكْبِرينَ

۱۱.    كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ

۱۲.     فَرِحينَ

۱۳.     لا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ