آیات قرآنی مربوط به امام حسن علیه السلام
در سوره شوری آیه 23 چنین آمده است:« قل لا اسألکم علیه اجراََ الا المَوده فی القربی» (ای پیامبر، بگو اجری بابت تبیلغ رسالت خویش از شما نمیخواهم، جز اینکه با خویشانم دوستی کنید.)
بدون شک، یکی از مصادیق بارز خویشان رسول خدا «صلّی الله علیه و آله و سلّم» امام حسن مجتبی علیه السلام است.
در سوره انسان آیات پنجم به بعد، گروهی را با وصف ابرار میستاید که با نیت خالص به نذر خویش عمل کرده و غذای خود را به مسکین و یتیم و اسیر دادهاند:
5) ان الابرار یشربون من کأس کان مزاجها کافورا
6) عینا یشرب بها عبادالله یفجرونها تفجیرا
7) یوفون بالنذر و یخافون یوما کان شره مستطیرا
8) و یطعمون الطعام علی حبه مسکینا و یتیما و اسیرا
9) انما نطعمکم لوجه الله لا نرید منکم جزاء و لا شکورا
(خوبان از جامی مینوشند که مزهاش کافور است و آن چشمهای است جوشان که بندگان خدا از آن مینوشند. همانها که به نذر خویش وفا میکنند، از روز قیامت در هراسند و غذای خویش را براساس دوستی پروردگار، به مسکین و یتیم و اسیر میبخشند و میگویند:« فقط به خاطر خدا غذایمان را به شما دادیم و هیچ گونه پاداشی از شما نمیطلبیم.»)
اکثرمفسران در شأن نزول این آیهها گفتهاند:
حسنین علیهماالسلام مریض شدند. علی علیه السلام و فاطمه علیهاسلام و فضه و حسنین سه روز برای سلامتی آنها روزه نذر کردند. هر روز اول افطار، نیازمندی سر رسید و آنها افطارشان را به او دادند و سه روز متوالی با آب روزه گرفتند.
سپس این آیات نازل شد و خداوند اینان و از جمله امام حسن علیه السلام را ابرار نامید.
وقتی آدم به دلیل ترک اولایش از بهشت رانده شد، سالهای زیادی گریه کرد و از خدا خواست توبهاش را بپذیرد. تا سرانجام روزی همانطور که میگریست و به آسمان مینگریست، ناگهان با چشم باطن دید روی عرش الهی چنین نوشته شده: « محمد، علی، فاطمه، حسن، حسین».
آن گاه فهمید اینها، هر که هستند، از مقربان درگاه الهیاند.
پس خدا را به حق ایشان قسم داد و در اینجا بود که توبهاش پذیرفته شد. به عقیدهی اکثر مفسّران شیعه آیهی زیر به همین ماجرا اشاره کرده است: « فتلقی آدم من ربه کلمات فتاب علیه» ( آدم از خدایش کلماتی را آموخت که باعث پذیرش توبه او گردید.) سوره بقره آیه 36
جابربن عبدالله انصاری میگوید:
نزد رسول خدا صلی اللّه علیه واله وسلّم بودم که این آیه نازل شد: « یا ایها الذین آمنوا اطیعو الله و اطیعو الرسول و اولی الامر منکم» (ای مؤمنان ! از خدا و رسول و صاحبان فرمان که در میان خودتان هستند پیروی کنید.)
پرسیدم:« یارسول الله! خدا را شناختیم و اطاعتش کردیم. تو را نیز شناختیم و اطاعتت نمودیم، اما اولی الامر چه کسانی هستند؟»
رسول خدا فرمود :« آنان جانشیان و حاکمان پس از من هستند که اولینشان برادرم،علی ، و سپس حسن و حسین . . . و آخرینشان محمدبن الحسن مهدی است که زمین را از عدل و داد پر میکند، پس از آنکه از ظلم و جور پر شده باشد.»